Wat is polarisatie?

  Politiek

Bij polarisatie heb je te maken met een wij-zij denken. Er ontstaan twee groepen die aan beide kanten steeds sterker worden in de samenleving. Deze groepen komen tegenover elkaar te staan. In plaats van dat er een volwaardige samenleving ontstaat, gaat het er meer om dat er groepen worden gemaakt met hun eigen eigenschappen. Dit hoeft niet alleen in een samenleving te zijn, maar kan ook op kleinere locaties zoals bijvoorbeeld in een woonbuurt, op een school of zelfs op de werkvloer. In deze moderne wereld kan het ook op social media gebeuren.

Waardoor ontstaat polarisatie?

Het kan ontstaan doordat groepen zich op bepaalde manieren kenmerken. Dit wel zeggen dat leden van groepen iets met elkaar gemeen hebben waarbij deze eigenschappen lijnrecht tegenover andere groepen kunnen komen te staan. Je kunt hierbij denken aan eigenschappen zoals religieuze verschillen, verschillen tussen de randstad en niet stedelijke gebieden, het opleidingsniveau en links of rechts (op het gebied van politiek). Je merkt dat polarisatie ook vaak in het nieuws komt wanneer burgers zich bijvoorbeeld richten tot de overheid en instituties. Maar hoe ontstaat polarisatie? Je zou haast zeggen dat het gewoon prima is wat mensen denken en wat ze voor eigenschappen hebben. Waardoor ontstaat er dan alsnog polarisatie? Hier zijn een aantal oorzaken in te vinden. Zo nu en dan ontstaan er grote thema’s’. Dat zal je ook zien wanneer je in de media kijkt. Daar gaat het in grote mate wel eens over immigratie en religie.

Op kleinere schaal, zoals bijvoorbeeld op school of in buurten, gaat het vaak over kleinere dingen. Het kan er dan over gaan over ergernissen die mensen hebben of ongemakken en onzekerheden. In wijken waarbij mensen wonen met verschillende achtergronden kunnen zich vervreemd van elkaar voelen. Ze begrijpen elkaars bedoelingen niet goed en ze durven elkaar misschien niet aan te spreken. Daarnaast kan je ook nog groepen hebben die tegenover elkaar staan op het gebied van geloof, waardoor er alleen maar in verschillen wordt gekeken en niet in gelijkenissen.

Maar staat iedereen dan lijnrecht tegenover elkaar?

Net zoals een groep zoals je dat vroeger op de basisschool gewend was, waarbij de ene groep kinderen een andere groep kinderen plaagde, heb je nu inderdaad te maken met groepen mensen die lijnrecht tegenover elkaar staan. Maar zoals dat altijd gaat met groepen, heb je ook te maken met mensen die helemaal geen kant willen kiezen. Deze mensen bevinden zich in het ‘stille midden’. Dit is een groep die op een genuanceerde manier over een kwestie denken, maar die geen kant zullen kiezen.

Is polarisatie ongewenst?

Polarisatie hoeft niet direct te leiden tot iets negatiefs, want het kan ook heel constructief zijn voor het opbouwen van een samenleving. Niet iedereen deelt dezelfde mening en dat hoeft natuurlijk ook helemaal niet. Maar soms wordt polarisatie erg negatief. Dan is er sprake van een botsing tussen de twee groepen waarbij het veel verder gaat dan alleen het uiten van een mening. Dan heb je het over ongewenste polarisatie.